تحويل مواليد : طالع اصل مولود بر افق مشرق بنه و بدانك از ولادت چند سال گذشته است [ شمسى ] تمام و بهريك سال هشتاذ و شش درجه و سى و شش دقيقه برگير و دورها بيفكن تا بجايگاهى رسذ كى كمتر از يك دور بوذ اى « 1 » شش از مرى كى بر اجزا ( ء ) حجره بوذ چندان عدد بشمار و مرى آنجا بر ، پس بنگر تا بر افق مشرق چيست از برج و درج ، آن طالع تحويل مولود بوذ بذان درجه . وجهى ديگر : جزء تقويم نصف النهار بر وسط سما نه و مرى را نشان كن و بنگر تا از ميان جز ( ء ) شمس اصلى و تقويم اين روز چند دقيقه تفاوت مىكنذ . بهر دقيقه شش « 2 » درج از اجزآ حجره بشمار مقدّما او « 3 » موخّرا برحسب تفاوت از زيادت و نقصان و مرى آنجا بر « 4 » آنچ بر افق مشرق افتذ « 5 » درج طالع است و اندر تحويل شهورى هم برين قياس « 6 » برين موجب آن وقت درست آيذ كى سير شمس در شبانروزى شصت دقيقه بوذ و باشذ كى سير بيشتر يا كمتر يا بى آن وقت بر طريق نسبت ببايذ ديذن تا نصيب آن قدر چه باشذ برحسب ساعت قبل نصف النهار [ ا ] و « 7 » بعده . فصل : و چون طالع تحويل معلوم شذ اندر جز ( ء ) شمس نگه كن اگر بر مقنطرات افتذ و زبر ساعات معوّج ، وقت تحويل بروز بوذ و اگر به زير مقنطرات افتذ و بر ساعات معوّج بشب بوذ . و اگر نهارى بوذ مرى را نشان كن پس جزء شمس بر افق مشرق نه و بنگر تا مرى چند گذشته است آن داير باشذ و اگر بشب باشذ مرى را نشان كن و جزء نظير شمس با مشرق آور كى آنچ يا بى داير بوذ و [ چون داير ] بر پانزده قسمت كنى ساعات مستوى بوذ ، چنانك گفتيم .

--> ( 1 ) . اى - يعنى . ( 2 ) . نسخهء قاهره « بهر دقيقهء سيصد و شصت درج » . ( 3 ) . او - يا . ( 4 ) . نسخه اساس « برذ » . ( 5 ) . در حاشيه شخصى اضافه كرده است « يعنى اگر تقويم اصلى به ميزان تقويم نصف النهارات بر خلاف طوالى اجزا حجره بايد كرد ، يعنى اگر تقويم اصلى زياده از تقويم نصف النهار باشد بر طوالى اجزاء حجره بايد زد . ( 6 ) . در حاشيه شخصى اضافه كرده است « معلوم باشد كه بازاء يك دقيقه كه كمتر يا بيشتر باشد هر درجهء را ده ثالثه ميرسد چنان كه هر شش درجه يك ثانيه كم يا زياد بايد كه اگر سير يكروزه آفتاب از شصت دقيقه كم يا زياد باشد . ( 7 ) . او - يا .